Since Hangi Tense? İşte O Klasik Dil Sorusu ve Gerçek Hayatla Bağlantısı
Bazen dil öğrenmek o kadar kafa karıştırıcı hale gelir ki, insan kendini bir dilci değil, tam anlamıyla bir dil makinesinin parçası gibi hissediyor. Mesela şu “since” konusu… Hani şu, Türkçe’de “beri” gibi çevrilebilecek, ama İngilizce’de bir türlü kafanıza oturmayan o kelime var ya, işte tam olarak ondan bahsediyorum. “Since hangi tense?” sorusu, dil öğrenmeye yeni başlayanların en çok takıldığı ve belki de en sık unutulan konulardan biri. Şimdi gelin, bunu biraz daha eğlenceli hale getirelim. Tabii, bazen biraz kendimle de dalga geçerim, ama aman, sakın kendinizi küçük hissetmeyin. Bu yazıyı okuyunca aslında biraz rahatlayacaksınız, söz!
Bir Gün “Since” İle Tanışmak
İzmir’de, sabahları kahvemi yudumlarken, aklıma gelen ilk şeylerden biri, “since” kelimesinin neden bu kadar önemli olduğu. Tabii, bu kelime her zaman etrafımda. Bir bakıyorum, çocukluk arkadaşımla bir kafenin önünde buluşmuşuz. “Yani, hatırlıyor musun, 2017’den beri buradayız.” Arkadaşım biraz düşünüyor, gözlüğünü takıyor ve sonra ekliyor: “Ama ben hatırlamıyorum ki, o zamanlar buradaydık.” Ben de hemen içimden diyorum ki: “Yok, bu tam doğru değil, o zamanlar buradaydık çünkü since 2017’den bahsediyoruz!”
Hemen bu durumu İngilizce’ye çeviriyorum, iç sesim devreye giriyor: “Since 2017, we’ve been meeting here every morning!”
Ama bir bakıyorum, arkadaşım benim bu konuda bu kadar takılmamı yadırgıyor. “Hani her şey değil, bir dil sorusu gibi gözüküyor ya, burada da ‘since’ var” dediğini duymuyorum bile!
Ve tabii, bu içsel monologumla birlikte gerçek dünyadaki “since” sorusu da kafama giriyor: “Since hangi tense ile kullanılır?”
Since: Geçmişten Bugüne, Ama Hangi Zamanla?
Şimdi işin derinliğine inelim. Her şey bir yana, since aslında bir zaman aralığını belirten bir kelimedir. “Since” kelimesi bir eylemin ya da durumun geçmişte başlayıp, şu ana kadar devam ettiğini ifade eder. Ama bu “zaman” meselesi de, o kadar basit değil. Çünkü since, her zaman belirli bir tense ile kullanılmalıdır. Şimdi hemen pratik yapalım.
1. Present Perfect Tense:
Bir şeyi “since” ile anlatırken, genelde present perfect tense kullanılır. Mesela, “I have lived in İzmir since 2017.” (2017’den beri İzmir’de yaşıyorum.) Burada bir şeyin, geçmişte başlayıp bugün de devam ettiğini söylüyoruz.
Tabii, bunu anlamak o kadar kolay değil. İnsan bazen dil öğrenirken böyle düşünüyor: “Ya, bu zamanlar da neyin nesi, neden hiç mantıklı gelmiyor?” Ama aslında bu, oldukça basit. Eğer bir eylem, geçmişte bir noktada başladıysa ve hala devam ediyorsa, işte o zaman present perfect tense kullanacağız.
2. Present Perfect Continuous Tense:
“Since” kelimesi bazen present perfect continuous tense ile de kullanılabilir. Bu, çok ince bir fark yaratır. Mesela: “I have been living in İzmir since 2017.” (2017’den beri İzmir’de yaşıyorum.) Buradaki fark şu ki, bir şeyin devam etmekte olduğunu vurguluyoruz.
Hadi gelin, şimdi “since” kelimesini daha eğlenceli bir hale getirelim. Diyelim ki, bir kafenin sahibiyle konuşuyoruz. Sabah kahvemi alırken, kafe sahibi bana şöyle diyor:
Kafe Sahibi: “Buralarda bir değişiklik var mı?”
Ben: “Burası değişmediyse, değişen tek şey sizin beni tanıyıp tanımadığınız.”
Kafe Sahibi: “Hah, gerçekten! Ne kadar oldu ki, burada oturuyorsunuz?”
Ben: “Yani, 2017’den beri buradayım. Baksanıza, zamanın nasıl geçtiğine!”
Tabii, kafe sahibi şaşkın bir şekilde bakıyor. O anı düşündükçe, birden “since”ın başka bir boyutu geliyor aklıma. O kadar derin bir anlam taşıyor ki, bizzat bir zaman yolculuğuna çıkıyorsunuz.
Biraz Daha Mizah ve “Since” İlişkisi
Şimdi biraz daha mizahi bir açıdan bakalım. İnsanlar bazen ne kadar doğru cevaplar verirlerse versinler, bir dildeki karmaşık kurallara takılmak kaçınılmaz oluyor. Mesela bir gün bir arkadaşım, İngilizce dersinde bu tip sorularla boğuluyordu ve birden sordu:
Arkadaşım: “Ya, bir şey diyeceğim, ‘since’ ile ilgili kafam çok karıştı. Peki, ‘since’ demek için kesin olarak bir tarih mi lazım?”
Ben: “Evet, mesela ‘since last year’ gibi. Ama bak, doğru cevap bu ama aynı zamanda bu cümlenin kafa karıştırıcı bir yanı var!”
Arkadaşım: “Neden ki?”
Ben: “Çünkü dilde ‘since’ demek, bazen kısmi zamanlar verirken bazen de daha kesin zaman belirler. Kafam karıştı, sen karıştırmasan yeter!”
Ve işte o an, “since”ın, insanları ne kadar sık boğduğuna şahit oluyorum. Dil öğrenirken, her şeyin doğru olmasını istediğinizde aslında bu “since” sorusu da bir düzine küçük çelişkiye yol açabiliyor.
Daha Derine İnmek: “Since” ve Zaman İlişkisi
Evet, her şey eğlenceli de olsa, bir de ciddiyetle şu “since hangi tense” meselesine bakalım. Birincisi, since, çoğu zaman geçmişte bir zaman noktasından itibaren devam eden bir durumu anlatır. Bu da demektir ki, “since” kullanırken, zamanın geçmişteki bir noktada başladığı ve şu anda devam ettiğine dair net bir vurgu yapıyoruz.
İkinci olarak, present perfect tense ile “since” kullanıldığında, gerçekten o zaman dilimi içerisindeki bir geçmiş eyleme odaklanılır. Aynı zamanda, present perfect continuous tense ile “since” kullanıldığında, o zaman dilimindeki devamlılık daha da güçlü bir şekilde vurgulanır. Biraz daha netleşmek gerekirse, eğer sürekli bir eylemden bahsediyorsak, o zaman “since”ı present perfect continuous tense’te kullanmak çok daha doğru olur.
Hikaye:
Bir gün, geçen yıl bir arkadaşımın doğum günü partisine gitmiştim. Orada herkes birbirine zamanla ilgili şeyler anlatıyordu. Ben de dedim ki: “Yani, 2 yıldır, her doğum günü partisine katılıyorum.” “Since” kelimesi buradaki zaman sürecini belirttiği için, ne kadar zaman geçtiğini vurgulamış oluyorum. Yani yine, dilin bana verdiği minik bir güçle zaman yolculuğuna çıkıyorum.
Sonuç: Since’in Gizemi ve Yaşamımıza Etkisi
“Since hangi tense?” sorusu gerçekten de karmaşık ama bir o kadar da komik bir soru. Bu yazıyı bitirirken, şunu kabul ediyorum: “Since” yalnızca dildeki zaman dilimlerini gösteren bir kelime değil, aynı zamanda insanların birbirine ne kadar zaman ayırdığını da gösteriyor. Çünkü, her ne kadar zamanla ilgili olsa da, dildeki ince farklar hayatın bir parçası olabiliyor. Ve sonuç olarak, öğrenmek kadar eğlenmek de önemli.
O yüzden, bir dahaki sefere “since” kullanarak bir cümle kurduğumda, bir yandan dilin inceliklerine dikkat ederken, bir yandan da bunun aslında biraz mizahi bir yolculuk olduğunu unutmayacağım.